Үнемдеу жөндеуден емес, алдын алудан басталады
Жыл өткен сайын көлік те, көлікті күтіп ұстау да қымбаттап барады. Қосымша бөлшектердің бағасы өсуде, қызмет көрсету құны да бір орында тұрмайды, ал, кейбір қарапайым қызметтердің бағасы кейде қозғалтқышты басынан жинағандағы бағаға барабар болады. Қымбат бағаға ұрынбау үшін автомобильге техникалық қызмет көрсетудің біраз бөлігін өзіңіз-ақ істей салыңыз, ол соншалықты қиын шаруа емес. Әрине, бұл істердің қатарына күрделі жөндеу жұмыстарын қосуға болмайды, бірақ көптеген жұмыс тіпті тәжірибені де қажет етпейді. Автокөлікке өз қолыңызбен қызмет көрсетудің басты артықшылығы – сапаға да мән бересіз, ақша да үнемдейсіз. Сонымен қатар, көліктің техникалық күйін, пайда болған ақауларды жақсы аңғара бастайсыз. Ал, уақтылы диагноз жасап отыру ықтимал күрделі жөндеудің алдын алады.
Үнемдеу жөндеуден емес, алдын алудан басталады. Тұрақты техникалық қызмет көрсету көптеген шығындардан сақтайды. Мәселе ақау неғұрлым ерте анықталса, оны ретке келтіру соғұрлым арзанға түседі. Сондықтан айына кемінде бір рет көлікті қарапайым тексеруден өткізіп отыру өте пайдалы. Тексеру кезінде көліктің жалпы күйіне, техникалық сұйықтықтардың деңгейіне, жарықтандыру бөлігінің қызметіне және қозғалыс кезіндегі сыртқы дыбыстарға назар аударған жөн. Шын мәнінде, көптеген ақау алдын-ала «дабыл қағады», ал, көлік иелері оларды байқай бермейді.
Алдын-ала мына жағдайларды тексеру жеткілікті: қозғалтқыштағы май деңгейі; антифриз немесе тосол деңгейі; шиналардың жағдайы; жарық аспаптарының жұмысы; автокөліктің астында май дақтарының болу-болмауы; терезе тазалағыш щеткалардың жағдайы. Мұндай диагноз дүкенге барудан да аз уақыт алады, бірақ сізді елеулі шығындардан сақтайды.
Көлік шанағы (денесі) – қуат блогынан кейінгі автомобильдің ең қымбат бөлігі. Бірақ, қозғалтқыш жөндеуге келетін болса, шанақтағы коррозиямен күресу көбіне шексіз процеске айналады. Сондықтан шанаққа күтім жасауды тек косметикалық процедура деп санауға болмайды. Шанақты тұрақты жуып жүру реагенттерді, битумды және кірді кетіруге көмектеседі. Жасырын қуыстарды, иілген тұстарды және шанақтың төменгі бөлігін назардан тыс қалдырмау өте маңызды. Жуғаннан кейін бояуды тексеру де пайдалы. Тот басқан кішкентай жер бір жылдан кейін үлкен проблемаға айналуы мүмкін. Шыны да назар аударуды қажет етеді. Лас әйнек көріністі нашарлатады және щеткалардың тозуын тездетеді. Тазалағыштарды уақтылы ауыстыру жаңа әйнек салуға қарағанда әлдеқайда арзан. Дөңгелектер туралы да айтар әңгіме көп. Шинаның қысымы қауіпсіздікке ғана емес, отын шығынына да әсер етеді. Үрілмеген дөңгелектер қозғалтқыш жүктемесін арттырады және шинаның тозуын тездетеді. Қысымды тексеру бірнеше минутты алады, бірақ көлікке техникалық қызмет көрсетуден сақтануға көмектеседі.
Ал, салон жайлылыққа ғана емес, көліктің қауіпсіздігіне де әсер етеді. Кір мен шаң пластикті, матаны және былғары элементтерді біртіндеп зақымдайды. Сондықтан көлікті уақтылы тазалау эстетика мәселесі ғана емес, қалыпты жағдай болуы тиіс. Сирек тазаланатын жерлерге ерекше назар аудару керек. Кілемшелердің астында ылғал жиі жиналады, бұл еденнің коррозиясына әкелуі мүмкін. Пластикалық бөліктерді арнайы құралдармен өңдеген жөн, ал, былғары орындықтар мезгіл-мезгіл күтімді қажет етеді. Жылына бірнеше рет салонды толық тазарту – жақсы дағды. Бұл химиялық тазалауға қарағанда арзанырақ және зақымдарды уақытында байқауға мүмкіндік береді.
Көптеген көлік иелері заманауи автомобильдің күрделілігін асыра бағалайды. Шын мәнінде, біршама жұмысты өз гаражыңызда-ақ атқаруға болады. Арнайы жабдықсыз мына жұмыстарды істей аласыз: ауа сүзгісін ауыстыру; салон сүзгісін ауыстыру; көптеген модельдерде оталдыру шамдарын ауыстыру; жаңа терезе тазалағыш щеткаларды орнату; шамдарды ауыстыру; батареяның негізгі диагностикасы. Сонымен қатар, заманауи сканерлер электронды жүйелердің бастапқы диагностикасын жүргізуге мүмкіндік береді. Кейде қателіктер автосервиске баруға себеп емес, ұсақ-түйек болып шығады. Дегенмен, ақылға қонымды «шекараларды» түсіну маңызды. Мысалы, тежегіш жүйесін, рульді немесе күрделі электрониканы жөндеу керек болса, жұмысты мамандарға тапсырған дұрыс.
Егер сіз техникалық сұйықтықтардың күйін үнемі бақылап жүрсеңіз, автокөлікке техникалық қызмет көрсету құнын айтарлықтай үнемдеуге болады. Мотор майы – негізгі шығын. Оның деңгейін бірнеше апта сайын тексерген жөн. Көптеген көліктерде май мен сүзгіні ауыстыру күрделі құралды қажет етпейді және оңай орындалады. Антифриз де маңызды. Салқындатқыш деңгейінің төмендеуі сұйықтықтың қандай да бір жерден ағып кеткендігін білдіреді. Мұндай белгіні елемеуге болмайды, өйткені қозғалтқыштың қызып кетуінің салдары бұдан әлдеқайда қымбат. Тежегіш сұйықтығы да бақылауды қажет етеді. Уақыт өте келе ол ылғал жинайды және қасиеттерін жоғалтады. Егер тәжірибе болмаса, оны ауыстыруды арнайы қызметке тапсырған дұрыс, бірақ кез келген адам оның деңгейін бақылай алады.
Үнемдеу көбінесе ұсақ-түйектен тұрады. Мысалы, күйіп кеткен шам арзан тұрады, бірақ егер сіз оны уақытында ауыстырмасаңыз, айыппұл арқалауыңыз мүмкін немесе ол жолда қауіпті жағдай туғызуға себеп болады. Аккумулятор да бақылауды қажет етеді. Әсіресе, қыстың алдында және ұзақ уақыт тоқтап тұрғаннан кейін аккумуляторға бір қарап қойыңыз. Мультиметрмен кернеуді тексеру бірнеше минутты алады және батареяны қуаттау немесе ауыстыру қажет екенін алдын-ала түсінуге көмектеседі. Тағы бір пайдалы кеңес – қызмет көрсету тарихын сақтау. Майды, сүзгілерді және басқа да материалдарды ауыстыру туралы жазып жүру шығындарды жоспарлауға және реттелуі тиіс жұмыстарды ұмытпауға көмектеседі.
Автокөлікке өз қолыңызбен қызмет көрсету – кәсіби автокөлік қызметінен бас тартуға тырысу емес, шығындарды азайтудың таптырмас тәсілі. Қарапайым диагностика, техникалық сұйықтықтарды бақылау, денеге күтім жасау және негізгі жұмыстарды орындау жыл сайын айтарлықтай ақша үнемдеуге мүмкіндік береді. Ең бастысы – өз мүмкіндіктеріңізді бағалау. Кейбір істерді өзіңіз-ақ гаражда істей аласыз, ал, күрделісін мамандарға қалдырған дұрыс. Бұл тәсіл көлікті жақсы күйде ұстауға және жөндеудің артық шығындарын болдырмауға көмектеседі.