Қазақстан – Қытай қарым-қатынасы: дамудың жаңа алтын кезеңі

Астанада Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммиті өтуде. Айта кету керек, Қазақстанның Шанхай ынтымақтастық ұйымындағы төрағалығы 2023 жылғы шілдеде басталды және осы саммитте аяқталады.  
Шараға Әзербайжан, Иран, Үндістан, Қатар, Қытай, Қырғызстан, БАӘ, Пәкістан, Ресей, Тәжік­стан, Түркия, Өзбекстан және Түрікменстанның көшбасшылары қатысуда. Сонымен қатар, ШЫҰ бақылаушы мемлекеттері ретінде Беларусь және Моңғолия басшылары шақырылды. Тағы бір жаңалық, биылғы саммитте Беларусь ШЫҰ-ның толыққанды мүшесі болады. Осылайша, мүше мемлекеттердің саны онға жетеді деп күтілуде. Беларусь ШЫҰ аясындағы түрлі шараларға 2010 жылдан бері қатысып келе жатқаны белгілі. Бастапқыда ол диалог бойынша серіктес болды, содан кейін бақылаушы мәртебесін алды. Ұйымға толық мүше ретінде қосылу логикалық негізделген қадам болып отыр. Беларусь сауда-экономикалық ынтымақтастықты нығайтуға және ШЫҰ-ның ортақ көлік кеңістігін дамытуға мүдделі.
ШЫҰ Астана саммиті «көпжақты диалогты нығайту-орнықты бейбітшілік пен дамуға ұмтылу» ұранымен атап өтілетінін айтқан Қасым-Жомарт Тоқаев  саммитті жоғары деңгейдегі аса маңызды халықаралық форумдардың бірі деп сипаттады.
Мұндай ауқымды шараның өткізілуі еліміздің жаһандық аренадағы беделінің зор екенін көрсетеді.
«Еліміз биыл ШЫҰ-дан басқа тағы бес халықаралық құрылымға төрағалық етіп отыр. Бұл – қазақ дипломатиясының тарихында бұрын-соңды болмаған жетістік» деген еді Мемлекет басшысы өткен аптада.
Саммитте терроризмге, сепаратизмге және экстремизмге қарсы күрес жөніндегі ынтымақтастық бағдарламасы қабылданады. Бұдан басқа, ШЫҰ-ның есірткіге қарсы стратегиясын талқылау жоспарланып отыр.
Астана саммитінің тағы бір ерекшелігі алдағы шараға қатысу үшін БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш келді. Айта кету керек, соңғы 20 жыл ішінде ШЫҰ мен БҰҰ шын мәнінде серіктес ұйымдарға айналды. ШЫҰ-ның БҰҰ Бас Ассамблеясы жанындағы бақылаушы мәртебесі бар, 2010 жылы БҰҰ мен ШЫҰ хатшылықтары арасында ынтымақтастық туралы бірлескен декларацияға қол қойылды.
Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин де Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитіне қатысуда.
Қазақстан мен Қытай арасында өзара сенім мен терең құрмет жылдан-жылға нығайып келеді. ҚХР Төрағасы Си Цзиньпиннің Астанадағы ШЫҰ саммитіне қатысуы екіжақты қарым-қатынастың қарқынды дамуын көрсетеді.
Астана саммитінен бастап Шанхай ынтымақтастық ұйымы толыққанды «Шанхай ондығы» форматында жұмыс істейді. Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпинмен кеңейтілген құрамдағы келіссөз барысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев екі ел арасындағы байланыстар тұрақты әлеуметтік, экономикалық дамуға, халықтарымыздың әл-ауқатын жақсартуға зор септігін тигізіп отырғанын баса айтты. «Былтыр өзара тауар айналымы 41 млрд. доллардан асты. Бұл – рекордтық көрсеткіш. Қазіргі таңда 45 ортақ инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр. Оның жалпы құны – 14,5 млрд. доллар. Жобалар өнеркәсіп, энергетика, көлік, транзит, жасыл экономика, ауыл шаруашылығы және басқа да салаларды қамтиды. Сонымен бірге екі елдің мәдени-гуманитарлық байланыстары жандана түсті» деді Қазақстан Президенті.

Саясат бөлімі.
Пікір қалдырыңыз